Pandemia grypy a obowiązki menedżerów ZOZ

W jaki sposób przygotować się do sytuacji kryzysowej w ZOZ, jaką może być pandemia grypy, i jak rozliczać świadczenia udzielone w przypadku jej ogłoszenia?

Menedżerowie powinni przygotować swoje jednostki do sytuacji kryzysowej, jaką może być rozprzestrzenianie się wirusa świńskiej grypy, m.in. poprzez zlokalizowanie liczby łóżek, sprzętu medycznego i personelu. Świadczenia zdrowotne związane z udzielaniem pomocy chorym na tzw. świńską grypę są fi nansowane z budżetu właściwego miejscowo wojewody jedynie w przypadku ogłoszenia przez rząd epidemii bądź objęcia pandemią terenu kraju. Do tego czasu są fi nansowane z NFZ.

Podstawowym dokumentem regulującym obowiązki m.in. administracji i ZOZ-ów w przypadku wystąpienia pandemii grypy jest Polski Plan Pandemiczny z 26 listopada 2007 r. opracowany zgodnie z wymogami WHO przez Krajowy Komitet ds. Pandemii Grypy. Zawiera on wskazówki, jak przygotować placówkę do sytuacji kryzysowej, jaką może być rozprzestrzenianie się wirusa.

W tym przypadku niezbędna jest ścisła współpraca menedżera ZOZ z Powiatowym Centrum Zarządzania Kryzysowego oraz działanie zgodnie z opracowanymi i zatwierdzonymi planami strategicznymi.

Niezwykle istotne jest także współdziałanie wszystkich służb, inspekcji oraz jednostek służby zdrowia: lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, specjalistycznych ambulatoriów, ratownictwa medycznego, szpitali – jako miejsc, gdzie trafi ą najbardziej poszkodowani pacjenci z powikłaniami grypy, a także aptek.

Obowiązki menedżerów

Polski Plan Pandemiczny określa sposób przygotowania i świadczenia pomocy medycznej przez sektor ochrony zdrowia podczas trwania pandemii grypy. Jego celem jest zapewnienie kontroli nad właściwym wykorzystaniem kadry medycznej, zasobów technicznych szpitali oraz zabezpieczenie środków fi nansowych.

Sprawne przeorganizowanie systemu ochrony zdrowia i dostosowanie do sytuacji kryzysowej wywołanej rozwojem pandemii grypy jest uzależnione od właściwego przygotowania planów działania opracowanych w poszczególnych województwach.

Podstawowym kryterium wpływającym na decyzje o rodzaju podejmowanych działań powinno być zapewnienie optymalnych warunków dla świadczenia pomocy medycznej osobom chorym m.in. na świńską grypę z wykorzystaniem infrastruktury zakładów opieki zdrowotnej, personelu medycznego, produktów leczniczych. Zwiększone zapotrzebowanie na usługi medyczne wymaga też określenia dostępności szczepionek, odpowiednich leków przeciwwirusowych oraz materiałów i sprzętu medycznego.

W celu przygotowania się do sytuacji kryzysowej menedżerowie szpitali, przychodni POZ i ambulatoriów specjalistycznych powinni podjąć następujące kroki, do których należą:

1. przeanalizowanie możliwości oddziałów i ich ewentualnego przeznaczenia do izolacji chorych na grypę, zlokalizowanie liczby łóżek, personelu, niezbędnego sprzętu medycznego w celu ewentualnych hospitalizacji związanych ze wzrostem zachorowań na grypę,
2. zapewnienie najwyższej jakości systemu bezpieczeństwa w laboratoriach pobierających próbki diagnostyczne od pacjentów,
3. ocena ewentualnych skutków wystąpienia grypy w odniesieniu do personelu,
4. zbadanie potrzeb w zakresie osobistych środków ochronnych, szczepionek i leków antywirusowych niezbędnych dla pracowników,
5. zapewnienie wdrożenia procedur kontroli zakażeń, żeby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusa w środowisku szpitalnym wśród personelu i pacjentów,
6. wydanie niezbędnych instrukcji i zarządzeń.

Plan Pandemiczny przewiduje także – w razie wystąpienia takiej potrzeby – wyłączenie części oddziałów i przeznaczenie ich do izolacji chorych oraz pełną mobilizację personelu medycznego, który może zostać skierowany przez menedżerów ZOZ do pracy w innym oddziale tej samej jednostki lub do innego ZOZ-u.

Finansowanie z budżetu

Świadczenia związane ze zwalczaniem pandemii grypy udzielane przez zakłady opieki zdrowotnej, w przypadku jej ogłoszenia przez rząd, są fi nansowane ze środków z budżetu państwa, przez właściwego miejscowo wojewodę, do którego powinny trafi ć faktury za udzielanie świadczeń. Termin zapłaty to 30 dni (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 28 maja 2003 r. w sprawie trybu kierowania osób do pracy przy zwalczaniu epidemii oraz trybu fi nansowania kosztów świadczeń zdrowotnych udzielanych w związku ze zwalczaniem epidemii). Do tego czasu są fi nansowane na zasadach wynikających z ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej fi nansowanych ze środków publicznych, czyli przez NFZ.

Co powinna zawierać faktura

Faktura za świadczenia zdrowotne udzielone w związku z pandemią grypy powinna zawierać miesięczne zestawienie przedstawiające:

1. liczbę, rodzaj oraz datę udzielonych świadczeń zdrowotnych (imię, nazwisko oraz numer ewidencyjny PESEL każdej osoby, której udzielono świadczenia zdrowotnego),
2. opłatę jednostkową za każdego rodzaju świadczenie zdrowotne, przewidzianą w umowie z właściwym oddziałem wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia,
3. opłatę jednostkową za każdego rodzaju świadczenie zdrowotne, ustaloną przez świadczeniodawcę, według kosztów własnych.

Podstawa prawna:

• ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.,
• zarządzenie Ministra Zdrowia z 21 maja 2008 r. – Dz.Urz. Ministerstwa Zdrowia z 2008 r. nr 5, poz. 22,
• §1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 28 maja 2003 r. w sprawie trybu kierowania osób do pracy przy zwalczaniu epidemii oraz trybu finansowania kosztów świadczeń zdrowotnych udzielanych w związku ze zwalczaniem epidemii – Dz.U. nr 107, poz. 1009,
• Polski Plan Pandemiczny z 26 listopada 2007 r. – Strategia organizacji opieki medycznej podczas pandemii grypy – www.pis.gov.pl,
• polska wersja dokumentu WHO „Praktyczne narzędzie do przygotowania Panu Przygotowań Kryzysowych dla szpitali, ze szczególnym uwzględnieniem pandemii grypy” – www.pis.gov.pl.

Anna Zubkowska
adwokat