Jak wykorzystać nowy sprzęt na oddziale, który nie otrzymał kontraktu z NFZ

Na jednym z oddziałów w niepublicznym szpitalu samorządowym wyremontowaliśmy oddział, lecz na jego działalność nie otrzymaliśmy kontaktu z NFZ. Szansa na jego otrzymanie jest dopiero w 2011 r. Jakie są możliwości prawno-formalne, by uzyskiwać dodatkowe przychody dla placówki, wykorzystując zakupiony sprzęt?

Wyremontowanie oddziału lub zakup specjalistycznego sprzętu nie obliguje Narodowego Funduszu Zdrowia do zawarcia kontraktu na udzielanie świadczeń zdrowotnych na tym oddziale (NFZ jest zobowiązany do ogłaszania konkursów na świadczenia i wybierania najkorzystniejszych ofert). Nieotrzymanie kontraktu nie oznacza, że nowego sprzętu nie powinno się użytkować. Takie postępowanie świadczyłoby o złym gospodarowaniu majątkiem i środkami publicznymi. Może być także zakwestionowane przez organy kontrolne.

Kierownik zakładu ma obowiązek zapewnić efektywne wykorzystanie pomieszczeń i aparatury szpitalnej. Dodatkowym argumentem za koniecznością wykorzystania tego sprzętu jest fakt, że kierownik zakładu często jest zobowiązany płacić raty za jego leasing lub zapewnić wykonywanie świadczeń zdrowotnych z wykorzystaniem tej aparatury, aby zachować trwałość projektu unijnego, w ramach którego został zakupiony (powinien być wykorzystywany zgodnie z założeniami projektu – czyli do udzielania świadczeń gwarantowanych w ramach systemu publicznego).

Dwa sposoby wykorzystania sprzętu
Jeśli sprzęt jest w miarę uniwersalny i istnieje możliwość zastosowania go w innych dziedzinach medycyny (np. aparatura diagnostyczna USG), możliwości jego wykorzystania są szerokie. Może zostać on wykorzystany dwojako:

• do udzielania świadczeń w ramach systemu publicznego (na innym oddziale), jednak nie wiąże się to z uzyskiwaniem dodatkowego przychodu,
• do udzielania świadczeń komercyjnych dla osób innych niż ubezpieczone oraz do wykonywania świadczeń zdrowotnych nie będących świadczeniami gwarantowanymi w ramach systemu publicznego.

Połączenie dwóch sposobów wykorzystania sprzętu
Istnieje również możliwość wykorzystania tego samego sprzętu do wykonywania świadczeń zarówno w ramach systemu publicznego, jak i komercyjnych. Można wymienić trzy podstawowe metody zabezpieczenia sprzętu diagnostycznego i innej aparatury medycznej na potrzeby udzielania świadczeń zdrowotnych usankcjonowanie zarządzeniami Prezesa NFZ dotyczącymi warunków kontraktowania leczenia szpitalnego:

• kategoria „w miejscu” oznacza, że sprzęt musi być do dyspozycji profesjonalistów całą dobę (na danym oddziale),
• kategoria „w lokalizacji” oznacza, że sprzęt może znajdować się na terenie szpitala, ale niekoniecznie na tym samym oddziale,
• kategoria „dostęp” oznacza, że zakład opieki zdrowotnej może zapewnić udzielenie świadczenia wykonywanego przez innego świadczeniodawcę (np. badania histopatologiczne).

Jeżeli dany sprzęt może być wykorzystywany na potrzeby udzielania świadczeń komercyjnych, nie oznacza to konieczności przypisania go do danego oddziału i może on równie dobrze służyć oddziałom mającym kontrakt z NFZ, jeśli takie rozwiązanie jest dopuszczone zarządzeniem (czyli możliwy jest „dostęp” lub możliwość korzystania „w lokalizacji”).
Sprzęt, który nie może zostać wykorzystany w wyżej opisany sposób można wydzierżawić innemu zakładowi opieki zdrowotnej na czas określony (zwykle do momentu ogłoszenia nowego konkursu na świadczenia zdrowotne w danym zakresie).

Pomieszczenia
W przypadku pomieszczeń, które zostały wyremontowane, istnieje możliwość przystosowania ich do wykonywania świadczeń z innych zakresów (pod warunkiem spełnienia wymagań rozporządzenia Ministra Zdrowia z 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej, rozporządzenia Ministra Zdrowia z 31 sierpnia 2009 w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego i zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 3 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne).
Niewykorzystywane pomieszczenia mogą również zostać wynajęte innym zakładom opieki zdrowotnej (należy jednak pamiętać że mogą one wykonywać tylko świadczenia zdrowotne inne, niż udzielane w pozostałych oddziałach szpitalnych).

Dariusz Poznański
Departament Organizacji Ochrony Zdrowia
Ministerstwo Zdrowia

• ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.,
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z 31 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego - Dz.U. nr 140, poz. 1143 ze zm.,
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej – Dz.u. nr 213, poz. 1568 ze zm.,
• zarządzenie nr 69/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 3 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne.