Jak przygotować się do instalacji lub modernizacji wentylacji i klimatyzacji w ZOZ

Jak właściwie przeprowadzić wykonanie lub remont istniejącej wentylacji i klimatyzacji w zakładzie opieki zdrowotnej?

Menedżer ZOZ decydując się na tego typu prace musi zadbać o spełnienie warunków i wymogów wynikających z Prawa budowlanego. W przypadku inwestycji powyżej 500 tys. zł warto, by powołał inspektora nadzorującego firmę budowlaną.

Żeby w sposób poprawny przeprowadzić wykonanie lub remont istniejącej wentylacji i klimatyzacji w zakładzie opieki zdrowotnej, należy sięgnąć do przepisów ogólnobudowlanych, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej, nie zawiera bowiem szczegółowych regulacji dotyczących wymogów budowlanych w tym zakresie. Wynika z niego jedynie obowiązek dokonywania przeglądów wentylacji i klimatyzacji przynajmniej raz na 2 lata, a w przypadku stosowania podtlenku azotu w pomieszczeniu, konieczność zachowania norm wymiany powietrza, tj. 20% górą, a 80% dołem. Regulacja ta na etapie wykonawczym instalacji budzi wiele kontrowersji, ponieważ polskie normy dopuszczają odchylenia w tym zakresie.

Warunki i wymogi
Menedżer zakładu opieki zdrowotnej, zakładając lub przeprowadzając remont istniejącej wentylacji i klimatyzacji musi zadbać o spełnienie następujących warunków i wymogów:

• w pomieszczeniu, w którym jest zastosowana wentylacja mechaniczna lub klimatyzacja z filtrami absolutnymi, nie można stosować wentylacji grawitacyjnej,
• w pomieszczeniu, w którym proces technologiczny jest źródłem miejscowej emisji substancji szkodliwych np. laboratoria, należy stosować odciągi miejscowe współpracujące z wentylacją ogólną, umożliwiające spełnienie w strefie pracy wymagań oraz jakości środowiska wewnętrznego określonych w przepisach bhp,
• w zakresie instalacji wentylacji i klimatyzacji nie należy łączyć ze sobą pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych i sanitarno-zdrowotnych, np. przewodów z sali operacyjnej z innymi pomieszczeniami,
• w klimatyzowanych salach operacyjnych należy zapewnić obieg powietrza przez centrale wentylacyjne i klimatyzacyjne umożliwiające utrzymanie podwyższonej czystości wewnątrz obudowy, wyposażone w oświetlenie wewnętrzne i wzierniki do kontroli stanu centrali z zewnątrz, (wymóg ten wynika bezpośrednio z normy europejskiej PN-EN 13053:2006 i § 149 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie),
• urządzenia wentylacji (np. rekuperatory z odzyskiem ciepła, system nawiewno-wywiewny) i klimatyzacji (np. klimakonwektory, agregaty wody lodowej itp.) powinny być tak instalowane, aby była zapewniona możliwość ich okresowej kontroli, konserwacji, naprawy lub wymiany. Podlegają one dezynfekcji i muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby aby umożliwić czyszczenie wewnątrz kanałów całej instalacji.

Rozmieszczenie urządzeń w obiekcie
Czerpnie i wyrzutnie powietrza w instalacji wentylacji i klimatyzacji powinny być zabezpieczone przed czynnikami atmosferycznymi (opady, działanie wiatru) oraz zlokalizowane w sposób umożliwiający pobieranie w danych warunkach jak najczystszego - a w okresie letnim - najchłodniejszego powietrza. Mogą być np. zamontowane po północnej lub południowej stronie obiektu, w odległości 10 m od siebie
Ponadto czerpnie powietrza, które zostały usytuowane na dachu budynku powinny być tak lokalizowane, aby dolna krawędź otworu wlotowego znajdowała się co najmniej 0,4 m powyżej powierzchni, na której są zamontowane, oraz aby została zachowana odległość co najmniej 6 m od wywiewek kanalizacyjnych.
Dodatkowa dolna krawędź otworu wyrzutni z poziomym wylotem powietrza usytuowanej na dachu budynku powinna znajdować się co najmniej 0,4 m powyżej powierzchni, na której wyrzutnia jest zamontowana (np. podbudówka) oraz 0,4 m powyżej linii łączącej najwyższe punkty wystających ponad dach części budynku, znajdujących się w odległości do 10 m od wyrzutni, mierząc w rzucie poziomym.
Usytuowanie wyrzutni powietrza na poziomie terenu (np. dla instalacji podziemnych) jest dopuszczalne tylko za zgodą i na warunkach określonych przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego dla siedziby danego ZOZ.

Wymiana lub modernizacja wentylacji i klimatyzacji
Wykonywanie prac związanych z budową lub przebudową istniejących instalacji wentylacji lub klimatyzacji w zależności od zakresu dokonywanych zmian – oprócz projektu budowlanego - będzie wymagać pozwolenia na budowę lub zgłoszenia tego faktu organowi nadzoru (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta) właściwemu ze względu na położenie obiektu budowlanego (art. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).

WAŻNE:

Na stronie internetowej www.serwiszoz.pl w dziale Pliki do pobrania zamieściliśmy wzory umów na roboty budowlane – skorzystanie z nich pomoże zabezpieczyć wszelkie roszczenia związane z wadliwym projektem lub nienależytym wykonaniem umowy o roboty budowlane.

Podstawa prawna

• ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.,
• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.,
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej - Dz.U. nr 213, poz. 1568 ze zm.,
• norma PN-EN 13053:2006 z 28 września 2006 r. „Wentylacja budynków – Centrale wentylacyjne i klimatyzacyjne – Wzorcowanie i charakterystyki działania urządzeń, elementów składowych i sekcji” wprowadzająca normę EN 13053:2006